De kleipan
Kleipannen zijn er in veel soorten: rode ongeglazuurde pannen op oude hoeves, zwart of blauw verglaasde pannen op recentere woningen, geëngobeerde pannen met een dunne kleilaag als afwerking. Mos hecht vooral in de overlappen en langs de onderrand. Wij verwijderen het eerst droog, met een schraper, zodat het water achteraf alleen nog de resten moet wegspoelen. Nokpannen en de kilgoot krijgen extra aandacht, want daar blijft het mos het langst vochtig.
Een ongeglazuurde pan is poreus en zuigt vocht op. Bij vorst zet dat water uit en kan de pan gaan schilferen, eerst aan de onderrand. Daar kan een waterafstotende behandeling na het ontmossen helpen, op voorwaarde dat de pan nog gezond is en volledig droog. Een geglazuurde pan heeft die behandeling zelden nodig: het glazuur doet dat werk al.


